Woningcorporaties zijn te verdelen in drie niveaus als het gaat om volwassenheid omtrent datagedreven werken, begint Johan het gesprek: “Allereerst heb je corporaties die nog helemaal aan het begin staan. Deze maken hier en daar gebruik van rapportages, maar er is nog weinig tot niets gestandaardiseerd wat leidt tot problemen. Het tweede niveau omvat het gros van de organisaties: er is sprake van standaardisering en governance. Voor vrijwel iedere corporatie is dit het streefniveau. Vervolgens is er een kleine top waarbij organisaties gebruikmaken van bijvoorbeeld voorspellende analyses en AI-agents. Ik hoor vaak dat corporaties de ambitie hebben om dit te realiseren, maar daarvoor is een solide basis fundamenteel.”

Kleinere corporaties

Binnen de sector zijn er veel verschillen tussen hoe ver corporaties zijn. “Wat we vaak zien is dat veelal kleine corporaties zaken goed op orde hebben. Dat is ook logisch te verklaren: het zijn kleinere organisaties waardoor minder mensen meegenomen hoeven te worden in de nieuwe manier van werken. Overigens zitten vrijwel alle corporaties in de tweede categorie of zijn ze onderweg daarnaar toe. En alle ambities ten spijt, zie ik in de praktijk nog weinig organisaties die volledig in de hoogste categorie te plaatsen zijn.”

Konijnenhol

Daarbij zit er vaak een gat tussen waar corporaties denken dat ze staan en waar ze daadwerkelijk staan, gaat Johan verder: “Dat is natuurlijk heel mens-eigen. Je bent wellicht al een paar jaar bezig met datagedreven werken, hebt hiervoor IT-oplossingen aangeschaft en veel tijd in geïnvesteerd. Maar als je vervolgens diep in de materie duikt, kom je erachter wat er allemaal nog ontbreekt. Je merkt dat het konijnenhol een stuk dieper is dan gedacht. Een goed voorbeeld daarvan is de betrouwbaarheid van data. Dit is essentieel voor bijvoorbeeld datagedreven werken en de inzet van AI. De laatste jaren is hier omheen steeds meer wetgeving ontstaan en zijn corporaties er steeds meer mee bezig om hier grip op te krijgen. Maar hoe meer je ermee bezig bent, hoe meer je erachter komt wat je nog moet doen. Zo geloof ik bijvoorbeeld dat op termijn data-auditors aangenomen zullen worden in de sector, zoals nu ook al gebeurt voor financiële gegevens. Hiermee ontstaat een volgend niveau voor objectieve controle en hebben corporaties beter in beeld wat de stand van zaken is.”

Maturity Scan

Om corporaties te ondersteunen bij het verkrijgen van dit inzicht, heeft Valid een Maturity Scan voor datagedreven werkende woningcorporaties ontwikkeld. Johan: “In de sector is het enorm belangrijk dat iedere euro zo efficiënt mogelijk wordt ingezet. Dan is de keuze voor standaardisatie en het leren van trajecten die anderen al hebben gedaan logisch. Niet alleen qua techniek, maar ook hoe je de organisatie zo inricht om datagedreven te kunnen werken.”

“Onze Maturity Scan kijkt op diverse gebieden wat je allemaal doet en hoe ver je bent qua datavolwassenheid. De scan is gebaseerd op de CMMI – de Capability Maturity Model Integration – en plaatst de organisatie op verschillende niveaus: van een situatie waarin nog niets gedocumenteerd en gestandaardiseerd is tot een corporatie die dit wel heeft en voorspellende beslissingen kan nemen. Vanuit Valid nemen we interviews af en vullen zo de scan in. Vervolgens geven we een onafhankelijk advies over de aanpak en mogelijke roadmap, waar we corporaties uiteraard bij kunnen helpen. Zo wordt er een startpunt gecreëerd waarbij corporaties in staat zijn stappen te nemen voor verdere en efficiënte verbetering van datagedreven werken.”

Werkcultuur

Dat betekent onder andere een nieuwe werkcultuur, legt Johan uit: “Datagedreven werken is geen groot project wat je afrondt en daarna klaar is; het is een continu proces waar meer voor nodig is dan een nieuw systeem alleen. Veel trajecten die wij in de praktijk zien, focussen sterk op data en techniek. Slechts een klein deel richt zich op de organisatie. Het probleem is dat datagedreven werken dan al snel blijft hangen bij een groep specialisten, terwijl het juist vraagt om een cultuurverandering in de hele organisatie: van bestuur tot werkvloer. Dat betekent dat je ook de mensen meeneemt die zeggen ‘we doen dit al jaren zo’, open bent over wat er verandert en waarom, en met elkaar het gesprek voert op basis van feiten. Alleen dan wordt datagedreven werken iets van de organisatie als geheel, in plaats van een los project of een dashboard op de achtergrond.”

Duurzaam datagedreven werken

Op de vraag hoe het eindpunt er dan wel uitziet, sluit Johan af: “Als je als corporatie een goed volwassenheidsniveau voor datagedreven werken hebt bereikt, is er sprake van een continu proces. Hoe dat eruit ziet? Standaardzaken worden niet meer specifiek met een te ondernemen actie aangeduid, je bent compliant met wet- en regelgeving en medewerkers worden in de nieuwe manier van werken meegenomen. Natuurlijk kun je dat altijd nog specialiseren en uitbreiden, maar er staat wel een goed fundament om mee aan de slag te gaan. Dat is voor mij essentieel om duurzaam datagedreven te werken.”

Dit artikel is overgenomen van CorporatieGids.nl. De oorspronkelijke publicatie vind je hier.

Over Johan Saton

Johan Saton, Senior Data Management Consultant bij Valid. Met ruime ervaring en diepgaande expertise in datamodellering, data governance, datakwaliteit en datastrategie helpt hij organisaties om hun datafundament te versterken en waardevolle inzichten te ontsluiten. Hij bekijkt dit altijd vanuit een pragmatische blik en helpt de business om de leiding te nemen in hun datamanagementprogramma en projecten. Johan weet complexe datavraagstukken te vertalen naar heldere, werkbare oplossingen.